Bước đột phá lịch sử hạ tầng giao thông
Theo ghi nhận của VCRealty, hiện dự án cao tốc Bến Lức – Long Thành bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng để chuẩn bị thông xe toàn tuyến là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử đối với hạ tầng giao thông vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Sau hành trình dài hơn một thập kỷ vượt qua nhiều thách thức về mặt bằng, cơ chế vốn và kỹ thuật phức tạp, tuyến cao tốc liên vùng hiện đại này chuẩn bị vận hành đồng bộ. Sự kiện không chỉ hiện thực hóa ước mơ nối liền hai vùng miền Đông và Tây Nam Bộ mà còn hứa hẹn tạo nên cú đẩy mạnh mẽ cho cấu trúc kinh tế toàn khu vực.
Với tổng chiều dài gần 57,8 km, cao tốc Bến Lức – Long Thành bắt đầu từ nút giao với cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Trung Lương tại Bến Lức, tỉnh Tây Ninh, chạy qua địa bàn khu vực Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ thuộc TP. Hồ Chí Minh và kết thúc tại nút giao với Quốc lộ 51 thuộc xã Long Thành, TP. Đồng Nai.
Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc loại A, quy mô giai đoạn một gồm bốn làn xe chạy cùng hai làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế đạt 100 km/h. Tổng mức đầu tư của toàn bộ dự án lên tới gần 29.600 tỷ đồng, bao gồm nguồn vốn vay từ Ngân hàng Phát triển Châu Á, Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản cùng vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam.
Điểm đặc trưng về mặt kỹ thuật của công trình này là việc tuyến đường phải đi qua vùng địa chất phức tạp, nhiều sông rạch và nền đất yếu thuộc dải đầm lầy phía Nam TP. Hồ Chí Minh. Để vượt qua các luồng hàng hải lớn, dự án sở hữu hai công trình cầu dây văng quy mô rất lớn là cầu Bình Khánh vượt sông Soài Ráp và cầu Phước Khánh vượt sông Lòng Tàu.
Độ tĩnh không thông thuyền của hai cây cầu này lên tới 55 mét, thuộc nhóm cao nhất Việt Nam, cho phép các tàu biển tải trọng lớn ra vào khu vực cảng biển TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai mà không gặp bất kỳ trở ngại nào. Việc hoàn thành hai cây cầu dây văng phức tạp này chính là chìa khóa quan trọng nhất để khép kín toàn tuyến.
Khi chính thức đưa vào khai thác toàn bộ, cao tốc Bến Lức – Long Thành sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện giao thông miền Nam. Trước đây, mọi dòng lưu thông vận tải đường bộ từ các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đi Đồng Nai, Khu Đông Nam TP. HCM hay khu vực Đông Nam Bộ đều bắt buộc phải dồn qua khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh hoặc chạy dọc theo các tuyến đường vốn đã quá tải như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 51 và cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây.
Thực trạng đó tạo ra điểm nghẽn giao thông kinh hoàng tại các cửa ngõ, gây lãng phí vô số thời gian và chi phí cho các doanh nghiệp. Với tuyến đường mới, phương tiện từ miền Tây có thể chạy thẳng sang miền Đông với thời gian di chuyển toàn tuyến rút ngắn xuống chỉ còn xấp xỉ 40 đến 45 phút, hoàn toàn tách biệt khỏi luồng giao thông nội đô đầy áp lực của TP. Hồ Chí Minh.
Dự án chiến lược kết nối dài hạn
Xét dưới góc độ kinh tế, tác động lan tỏa của dự án này mang tính chiến lược dài hạn. Đầu tiên là bài toán tối ưu hóa chi phí logistics. Việt Nam hiện là quốc gia có tỷ lệ chi phí logistics trên tổng sản phẩm quốc nội tương đối cao so với trung bình thế giới, trong đó chi phí vận tải đường bộ chiếm phần lớn.
Việc cắt giảm thời gian di chuyển, loại bỏ nguy cơ kẹt xe kéo dài và rút ngắn quãng đường chuyên chở nông thủy sản từ Đồng bằng sông Cửu Long tới các trung tâm tiêu thụ, cảng biển xuất khẩu sẽ giúp giảm bớt hư hỏng hàng hóa, giảm tiêu hao nhiên liệu và hạ giá thành sản phẩm. Điều này giúp năng lực cạnh tranh của nông sản cũng như hàng hóa xuất khẩu Việt Nam tăng lên đáng kể trên thị trường quốc tế.
Thứ hai, cao tốc Bến Lức – Long Thành đóng vai trò là chiếc cầu nối tạo dựng hệ thống giao thông đa phương thức hiện đại. Tuyến đường trực tiếp kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với hai cửa ngõ quốc tế quan trọng nhất của miền Nam là Cảng hàng không Quốc tế Long Thành và cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Sự kết nối đồng bộ giữa đường bộ, đường hàng không và đường thủy nội địa cùng hàng hải tạo nên một chuỗi cung ứng logistics khép kín.
Hàng hóa xuất nhập khẩu từ các khu công nghiệp tại Tây Ninh, Đồng Tháp có thể nhanh chóng tiếp cận cụm cảng Cái Mép để đi trực tiếp sang Châu Âu, Châu Mỹ mà không cần trung chuyển qua các cảng nhỏ, đồng thời các mặt hàng tươi sống, linh kiện điện tử có thể tiếp cận Sân bay Long Thành một cách thuận lợi nhất.
Thứ ba, sự xuất hiện của tuyến cao tốc này kích hoạt một làn sóng thu hút vốn đầu tư mới vào các khu công nghiệp, trung tâm logistics và bất động sản dọc theo hành lang tuyến. Các khu vực trước đây vốn bị hạn chế về giao thông như Cần Giuộc, Cần Giờ, Nhà Bè hay Nhơn Trạch giờ đây đứng trước cơ hội bứt phá trở thành những trung tâm công nghiệp nhẹ, kho vận thông minh và khu đô thị vệ tinh hiện đại. Việc phát triển các đô thị vệ tinh này cũng hỗ trợ đắc lực cho TP. Hồ Chí Minh trong việc giãn dân, giảm bớt áp lực lên hệ thống hạ tầng xã hội và nhà ở tại khu vực trung tâm.
Đánh giá về tầm vóc của công trình, nhiều chuyên gia kinh tế và quy hoạch đô thị cho rằng cao tốc Bến Lức – Long Thành không chỉ dừng lại ở vai trò một dự án giao thông thuần túy. Chuyên gia kinh tế nhận định dự án này chính là mắt xích quan trọng nhất để sửa đổi "điểm nghẽn không gian" của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Việc liên kết vùng trước đây thường bị phân tán bởi rào cản địa hình sông ngòi và sự thiếu hụt các tuyến đường vành đai. Khi tuyến đường thông xe, bức tranh liên kết vùng giữa Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ sẽ chuyển từ trạng thái liên kết trên giấy tờ sang liên kết thực thể bằng hạ tầng cứng.
Các chuyên gia giao thông cũng nhấn mạnh thêm rằng, sự kết hợp giữa cao tốc Bến Lức – Long Thành, đường Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh cùng các tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và TP. Hồ Chí Minh – Chơn Thành sẽ tạo ra một mạng lưới đường cao tốc hướng tâm và vành đai hoàn chỉnh.
Mạng lưới này không chỉ mở ra dư địa phát triển kinh tế mới cho các địa phương có tuyến đường đi qua mà còn góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng, tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thông qua việc đa dạng hóa các tuyến đường cứu hộ và vận chuyển chiến lược.
Tóm lại, việc hoàn thành và thông xe toàn tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành là một cột mốc rực rỡ, đánh dấu sự trưởng thành về năng lực quản lý và thi công các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn tại Việt Nam.
Công trình không chỉ đem lại giá trị trực tiếp cho người dân thông qua những chuyến đi an toàn, nhanh chóng mà còn kiến tạo một nền tảng vững chắc, mở ra kỳ nguyên phát triển bứt phá và thịnh vượng cho toàn bộ vùng kinh tế phía Nam trong nhiều thập kỷ tới.
