Dự án được giới thiệu 22 năm vẫn chưa hình thành
Theo kết luận của Thanh tra TP. Đồng Nai, dự án Khu dân cư Phước Thiền (nay thuộc phường Nhơn Trạch) có quy mô khoảng 53 ha với tổng vốn đầu tư hơn 1.391 tỷ đồng, dự án đã được giới thiệu địa điểm từ năm 2004 nhưng nhiều năm không triển khai, tới tận tháng 1/2026 mới chính thức động thổ.
Tại dự án Khu dân cư Phước Thiền, kết luận thanh tra xác định Sở Xây dựng đã tham mưu chấp thuận chủ trương và chỉ định Công ty cổ phần Phát triển Hạ tầng Sài Gòn làm chủ đầu tư dù dự án thuộc trường hợp phải lựa chọn nhà đầu tư. Đồng thời, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) không nêu yêu cầu đấu thầu, còn Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) không tham mưu đấu giá phần đất giao cho doanh nghiệp.
Môt dự án có vốn đầu tư hơn 1000 tỷ đồng khác cũng có nhiều sai phạm là Khu dân cư Phú An Lành. Dự án có quy mô gần 98 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 1.050 tỷ đồng, Thanh tra cũng xác định việc chỉ định Công ty cổ phần Phú An Lành (nay là Donacoop) làm nhà đầu tư vào năm 2018 mà không qua đấu thầu là chưa đúng quy định.
Trong quá trình kiểm tra, Thanh tra TP. Đồng Nai cũng xác định, đất xây dựng nhà ở thương mại và công trình dịch vụ được giao, cho thuê nhưng không qua đấu giá. Đến thời điểm thanh tra, dự án mới hoàn thành khoảng 15%. Donacoop chưa điều chỉnh phạm vi, quy mô, diện tích theo yêu cầu; việc xác định giá đất chưa hoàn tất nên doanh nghiệp chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính và chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Sai phạm ngay từ khâu phê duyệt
Tại dự án Thành phố Amata Long Thành, dự án có quy mô lớn nhất trong nhóm được thanh tra với diện tích khoảng 721 ha, tổng vốn đầu tư hơn 6.590 tỷ đồng do Amata VN Public Company Limited làm nhà đầu tư.
Tiến hành kiểm tra dự án này, Thanh tra TP. Đồng Nai xác định, dự án sai phạm ngay từ khâu phê duyệt. Cụ thể, thanh tra xác định khi được chấp thuận chủ trương đầu tư vào năm 2016, dự án chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu chấp thuận chủ trương nhưng không thực hiện thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.
Tại Khu dân cư Bửu Long (khu 3), nay thuộc phường Trấn Biên, dự án có quy mô hơn 49 ha và tổng vốn đầu tư hơn 834 tỷ đồng. Thanh tra xác định quá trình lựa chọn nhà đầu tư không thực hiện thủ tục đấu thầu theo quy định. Sở Kế hoạch và Đầu tư trước đây có thiếu sót trong quá trình thẩm định, tham mưu chấp thuận chủ trương đầu tư; Sở Xây dựng chưa hướng dẫn, rà soát thủ tục xác định chủ đầu tư.
Về đất đai, phần đất xây dựng nhà ở để bán và thương mại dịch vụ được giao, cho thuê nhưng không qua đấu giá quyền sử dụng đất. Dự án hiện cũng chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.
Đối với Khu dân cư - Thương mại - Dịch vụ tại phường Bửu Hòa và Tân Vạn, nay thuộc phường Biên Hòa, do Công ty TNHH Phúc Hiếu làm chủ đầu tư, có quy mô hơn 19 ha. UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận chủ trương đầu tư dự án vào tháng 4/2018. Thanh tra cho rằng Sở Kế hoạch và Đầu tư chưa lấy đầy đủ ý kiến của các cơ quan liên quan nhưng vẫn trình UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư. Cơ quan này cũng chưa hoàn tất việc tổng hợp, đề xuất danh mục dự án có sử dụng đất để thực hiện lựa chọn nhà đầu tư.
Trong lĩnh vực đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu giao, cho thuê đất cho doanh nghiệp mà không đấu giá đối với phần đất dành cho nhà ở để bán và công trình thương mại, dịch vụ.
Còn tại Khu dân cư và tái định cư Hiệp Hòa, nay thuộc phường Trấn Biên, có quy mô 28,56 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 1.590 tỷ đồng do Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa làm chủ đầu tư. Khác với một số dự án trên, kết luận thanh tra đối với dự án này tập trung vào tình trạng chậm triển khai và chưa hoàn tất các thủ tục đất đai.
Đến thời điểm thanh tra, dự án chưa hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên toàn bộ khu đất và chưa được cơ quan có thẩm quyền giao, cho thuê đất đầy đủ để triển khai. Dự án cũng đã hết thời hạn thực hiện theo chủ trương đầu tư vào tháng 12/2025 nhưng chưa hoàn thành. Hiện các thủ tục pháp lý liên quan đang tạm dừng do dự án có nội dung liên quan đến kết luận của Kiểm toán Nhà nước về những sai phạm tương tự tại một số dự án khác.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra TP Đồng Nai kiến nghị kiểm điểm, xác định trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan đến những tồn tại, sai sót trong quá trình tham mưu, thực hiện dự án. Cơ quan này đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan khắc phục những tồn tại, hoàn thiện thủ tục theo quy định để tiếp tục xử lý, triển khai các dự án.
