Những con số "biết nói" sau hơn một tháng vận hành
Kể từ thời điểm chính thức bấm nút vận hành tập trung trên phạm vi toàn quốc theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP, Hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản do Bộ Xây dựng chủ trì đã nhanh chóng ghi nhận lượng dữ liệu tích hợp đáng kể. Thông tin công khai từ Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho thấy, chỉ tính đến đầu tháng 9, khoảng 11.000 tài khoản đã được cấp cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; 120 dự án bất động sản được các chủ đầu tư chính thức công khai thông tin minh bạch.
Cùng với đó, hệ thống đã cấp mã định danh hành nghề cho 3.097 cá nhân môi giới bất động sản, tiếp nhận và xử lý qua phần mềm 900 hồ sơ thủ tục hành chính, đồng thời ghi nhận 3.482 giao dịch bất động sản phát sinh trên thị trường.
Mức độ chủ động cập nhật dữ liệu giữa các địa phương bước đầu đã có sự bứt phá rõ rệt. Trong phân khu quản lý dự án, Hải Phòng hiện dẫn đầu cả nước với 52 dự án được công khai thông tin, theo sau là Đồng Nai với 27 dự án. Ở mảng cấp mã định danh môi giới, Lâm Đồng ghi nhận con số vượt trội với 1.984 chứng chỉ, tiếp đến là Gia Lai với 723 chứng chỉ. Về mảng cập nhật số lượng giao dịch thực tế, Hà Nội vươn lên dẫn đầu với 3.471 giao dịch đã quy tụ về kho dữ liệu chung.
Sự ra đời của hệ thống thông tin tập trung phản ánh quyết tâm mạnh mẽ của cơ quan quản lý trong việc xóa bỏ tình trạng "mù mờ" thông tin vốn kéo dài nhiều năm trên thị trường bất động sản. Theo thiết kế, Bộ Xây dựng giữ vai trò chủ trì xây dựng, vận hành nền tảng công nghệ tập trung; trong khi UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chịu trách nhiệm thu thập, rà soát, kiểm tra đối soát và cập nhật 19 nhóm dữ liệu cùng 12 biểu mẫu báo cáo tại địa phương.
Điểm đột phá của hệ thống nằm ở việc thiết lập cơ chế định danh điện tử đối với các đối tượng dữ liệu quan trọng như sản phẩm bất động sản, diện tích sàn, chứng chỉ hành nghề môi giới và cá nhân thuộc diện thụ hưởng chính sách nhà ở. Việc gắn mã định danh giúp loại bỏ tình trạng dữ liệu trùng lặp, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và tạo tiền đề để kết nối liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cũng như CSDL quốc gia về đất đai.
Đặc biệt, tích hợp trên hệ thống là bảng điều khiển (dashboard) điều hành đa chiều, cho phép cơ quan quản lý tổng hợp, trực quan hóa bức tranh toàn cảnh về nguồn cung, biến động giá cả và lượng giao dịch thực tế theo thời gian thực. Để bảo đảm tính chính xác của dữ liệu đầu vào, các quy định pháp lý đi kèm như Nghị định số 339/2026/NĐ-CP đã thiết lập khung xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi kê khai sai lệch, làm thất thoát hay cố tình làm sai dữ liệu.
Minh bạch hóa là "chìa khóa" định hình thị trường bền vững
Đánh giá về tác động của việc đưa hệ thống dữ liệu quốc gia vào vận hành, các chuyên gia kinh tế và bất động sản đều khẳng định đây là bước tiến mang tính chiến lược, tác động trực tiếp đến tất cả các bên tham gia thị trường.
Trước hết, đối với cơ quan quản lý nhà nước, việc sở hữu một kho dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" sẽ giúp loại bỏ hoàn toàn cơ chế báo cáo mang tính đối phó hay số liệu phân mảnh từ nhiều nguồn. Khi dữ liệu được cập nhật liên tục và kết nối đồng bộ, nhà quản lý sẽ sớm nhận diện được các dấu hiệu bất thường như sóng tăng giá ảo, hiện tượng găm hàng đẩy giá hay lệch pha cung cầu, từ đó đưa ra các chính sách điều tiết kịp thời thay vì chạy theo xử lý sự cố.
Đối với người dân và nhà đầu tư cá nhân, cổng thông tin chính thống là "màng lọc" an toàn giúp bảo vệ họ trước các thông tin sai lệch hay chiêu trò thổi giá của giới đầu cơ. Việc tra cứu được chính xác pháp lý dự án, lịch sử giao dịch và mã định danh của người môi giới sẽ hạn chế tối đa các rủi ro lừa đảo, mua phải dự án "ma" hay giao dịch qua các nhà môi giới tự do không đủ điều kiện hành nghề.
Ở góc độ doanh nghiệp, sự minh bạch không phải là rào cản mà là động lực phát triển. Các chủ đầu tư làm ăn bài bản, pháp lý chuẩn chỉnh sẽ nhanh chóng khẳng định được uy tín và thu hút dòng vốn, trong khi những doanh nghiệp yếu kém, cố tình giấu thông tin sẽ tự bị thị trường đào thải. Làn sóng công khai thông tin cũng tạo niềm tin lớn cho các nhà đầu tư nước ngoài khi muốn tiếp cận thị trường bất động sản Việt Nam.
Việc vận hành thành công bước đầu của Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản cho thấy tinh thần chuyển đổi số mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, để hệ thống thực sự phát huy tối đa giá trị, các địa phương cần tiếp tục coi việc chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu là nhiệm vụ thường xuyên, gắn liền trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Khi mọi thông tin từ dự án, giá bán đến giao dịch được công khai rõ ràng trên nền tảng kỹ thuật số, thị trường bất động sản Việt Nam sẽ từng bước giã biệt giai đoạn phát triển nóng dựa trên tâm lý đám đông để tiến sang chu kỳ phát triển mới: An toàn, minh bạch, ổn định và bền vững.
