Xóa sạch nợ trái phiếu nhưng vẫn phát sinh khoản vay 400 tỷ đồng dài hạn
Bức tranh tài chính 6 tháng đầu năm 2026 của Công ty Cổ phần Sài Gòn Phú Minh (SPJC) ghi nhận điểm sáng lớn khi doanh nghiệp chính thức đưa dư nợ trái phiếu từng ở mức 491 tỷ đồng về mốc 0 đồng. Cụ thể, đối với mã trái phiếu SPJCH2126001, công ty đã hoàn tất thanh toán đúng hạn 440 tỷ đồng nợ gốc cùng hai đợt lãi với tổng chi phí khoảng 28 tỷ đồng. Với mã SPJCH2126002, SPJC cũng tiến hành mua lại trước hạn toàn bộ 53 tỷ đồng nợ gốc và thanh toán 1,7 tỷ đồng tiền lãi, đảm bảo không phát sinh nợ chậm trả.
Việc dọn sạch khoản nợ trái phiếu giúp tổng nợ phải trả của SPJC giảm 16%, xuống còn 962 tỷ đồng. Đồng thời, việc tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu từ 525 tỷ đồng lên 716 tỷ đồng đã kéo vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối kỳ lên 759 tỷ đồng (tăng 33% so với đầu năm). Nhờ đó, hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu (D/E) được hạ từ 2,02 lần xuống 1,27 lần, trong khi hệ số thanh toán ngắn hạn tăng vọt từ 1,77 lần lên 9,10 lần.
Tuy nhiên, áp lực tài chính thực chất chỉ được chuyển dịch sang một hình thức khác. Dù nợ vay ngắn hạn từ các bên liên quan giảm mạnh 93% (từ 109 tỷ đồng xuống còn 8 tỷ đồng), SPJC lại phát sinh mới 400 tỷ đồng khoản vay và nợ thuê tài chính dài hạn cũng từ các bên liên quan. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp vẫn chìm trong bế tắc khi tiếp tục báo lỗ sau thuế gần 261 triệu đồng trong nửa đầu năm 2026.
Bóng dáng Tập đoàn Kiến Á đằng sau cuộc "thay máu" tài chính
Dù tên gọi không trực tiếp mang thương hiệu Kiến Á, nhưng nhìn lại lịch sử hình thành, cơ cấu sở hữu cho đến hệ thống tài sản bảo đảm cho các lô trái phiếu trăm tỷ của Sài Gòn Phú Minh, dấu ấn của Tập đoàn Kiến Á cùng gia đình doanh nhân Huỳnh Bá Lân thể hiện rõ nét ở mọi mắt xích.
Sài Gòn Phú Minh thành lập năm 2014 với vốn điều lệ ban đầu vỏn vẹn 36 tỷ đồng. Trải qua nhiều lần thay đổi cổ đông và người đại diện pháp luật, bước ngoặt lớn nhất diễn ra vào năm 2018 khi ông Huỳnh Bá Lân – Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Tập đoàn Kiến Á – chính thức tiếp quản vị trí Chủ tịch HĐQT SPJC. Cơ cấu cổ đông thời điểm đó ghi nhận Công ty Cổ phần Kiến Á nắm giữ tới 60% cổ phần, Công ty Cổ phần Sài Gòn Xây dựng nắm 10% và bà Nguyễn Lê Diễm sở hữu 30%.
Sự đồng hành của hệ sinh thái Kiến Á còn thể hiện rõ qua danh mục tài sản bảo đảm mà SPJC sử dụng để huy động 491 tỷ đồng trái phiếu. Lô trái phiếu của SPJC không dựa trên tiềm lực nội tại của chính công ty, mà được bảo chứng bằng chuỗi bất động sản quy mô lớn thuộc quyền sở hữu của các công ty thành viên và cá nhân lãnh đạo Kiến Á.
Cụ thể, tài sản thế chấp bao gồm các bất động sản tại phường Cát Lái (Quận 2 cũ, nay là TP. Thủ Đức) thuộc sở hữu của Công ty TNHH Đầu tư Việt Thăng Long, cùng các bất động sản tại xã Phước Kiển (huyện Nhà Bè cũ) thuộc sở hữu của Công ty TNHH Lavila Phước Kiển và Công ty TNHH Kiến Á Galleria. Quyền tài sản và toàn bộ lợi ích phát sinh từ dự án khu chung cư cao tầng – thương mại – dịch vụ – văn phòng Lavila 5 tại Phước Kiển cũng được đem ra làm tài sản đảm bảo. Đáng chú ý, tài sản cá nhân của ông Huỳnh Bá Lân và vợ là bà Trần Thúy Nga cũng được đem thế chấp để bảo đảm cho nghĩa vụ nợ của SPJC.
Hành trình tăng vốn thần tốc
Song song với việc thu xếp tài sản thế chấp và đảo nợ cho các lô trái phiếu, Sài Gòn Phú Minh cũng trải qua quá trình tăng vốn thần tốc. Từ mức vốn ban đầu 36 tỷ đồng năm 2014, công ty nâng vốn lên 216,5 tỷ đồng vào giai đoạn 2015–2016, chạm mốc 525 tỷ đồng năm 2021 (thời điểm phát hành lô trái phiếu 440 tỷ đồng) và tiếp tục tăng lên 716 tỷ đồng vào tháng 3/2026.
Mặc dù cơ cấu cổ đông chi tiết trong đợt tăng vốn mới nhất không được công bố công khai, nhưng việc nguồn vốn chủ sở hữu tăng mạnh kết hợp với 400 tỷ đồng vay dài hạn phát sinh từ "các bên liên quan" cho thấy hệ sinh thái Kiến Á vẫn đóng vai trò là bệ đỡ tài chính bơm vốn trực tiếp để giúp SPJC tái cơ cấu nợ, tất toán nghĩa vụ trái phiếu đúng hạn.
Việc sạch nợ trái phiếu giúp Sài Gòn Phú Minh giải phong tỏa hàng loạt tài sản đảm bảo đắt giá tại các dự án trọng điểm khu Nam và khu Đông TP.HCM cho nhóm Kiến Á. Tuy nhiên, việc kinh doanh liên tục thua lỗ cùng khoản nợ vay dài hạn nội bộ 400 tỷ đồng cho thấy doanh nghiệp vẫn chưa thể tự chủ về dòng tiền. Bài toán đặt ra cho SPJC trong chặng đường tiếp theo là phải nhanh chóng thương mại hóa các quỹ đất dự án đang nắm giữ để tạo ra doanh thu thực, thay vì chỉ đóng vai trò là pháp nhân huy động và trung chuyển vốn trong hệ sinh thái của Tập đoàn Kiến Á.
