Đây được xem là chiến dịch quy mô lớn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực đất đai bị lãng phí nhiều năm, đồng thời tạo đà bứt phá cho mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm 2026 đạt từ 10% trở lên.
Mệnh lệnh khẩn và mốc thời gian hoàn thành
Vừa qua, UBND TP.HCM đã có văn bản chỉ đạo triển khai Nghị quyết của Chính phủ về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2026.
Theo đó, UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương và doanh nghiệp Nhà nước thuộc Thành phố quán triệt, tổ chức thực hiện Nghị quyết; chủ động rà soát nhiệm vụ, kịp thời tham mưu xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền.
Trong đó, Sở Tài chính khẩn trương tham mưu hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án đã được bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn; rà soát, thống kê, phân loại toàn bộ các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài.
Việc thống nhất số liệu xử lý giữa Hệ thống 751 và báo cáo các cấp có thẩm quyền phải hoàn thành trước ngày 15/9. Các vấn đề thuộc thẩm quyền phải được xử lý dứt điểm; trường hợp vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo rõ vướng mắc và đề xuất phương án xử lý.
Đồng thời đẩy mạnh thu ngân sách, chống thất thu; chủ động xây dựng các giải pháp điều hành giá đối với điện, xăng dầu, y tế, giáo dục và hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, góp phần kiểm soát lạm phát.
Sở Công Thương, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các Ban Quản lý đôn đốc các dự án nguồn điện, lưới điện và dự án đầu tư chậm triển khai; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn xử lý, không để lãng phí nguồn lực đất đai.
Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và các địa phương tập trung giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, vật liệu xây dựng để đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
Việc rà soát các dự án tồn đọng nằm trong nhóm giải pháp TP.HCM triển khai nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 từ 10% trở lên.
UBND TP.HCM yêu cầu Các sở, ngành, địa phương phải bám sát tiến độ các chỉ tiêu GRDP theo tháng, quý; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm đối với các chỉ tiêu còn chậm và chủ động triển khai giải pháp tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng.
Cần cơ chế thực chất
Đánh giá về đợt tổng rà soát này, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho rằng đây là bước đi cực kỳ cần thiết nhưng cần sự quyết liệt và thực chất hơn từ bộ máy chính quyền. Thông qua các đợt tổng hợp ý kiến doanh nghiệp, HoREA đã liên tục kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho gần 90 dự án bất động sản "mắc kẹt" trên địa bàn.
Chủ tịch HoREA nhận định, trên địa bàn TP.HCM hiện có hàng trăm dự án bất động sản, nhà ở thương mại đang trong tình trạng tạm ngừng triển khai nhiều năm. Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở năng lực tài chính của doanh nghiệp mà tập trung ở các nút thắt pháp lý chồng chéo giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh Bất động sản và Luật Đầu tư qua các thời kỳ.
Vướng mắc phổ biến nhất hiện nay tập trung vào ba nhóm vấn đề chính. Đầu tiên là nghĩa vụ tài chính và tính tiền sử dụng đất, khi nhiều dự án đã hoàn thành xây dựng hoặc dở dang nhưng không thể xác định được tiền sử dụng đất do cơ quan chức năng e ngại rủi ro pháp lý trong công tác định giá. Điều này khiến doanh nghiệp không thể nộp tiền vào ngân sách, còn người mua nhà rơi vào cảnh không được cấp sổ hồng. Tiếp theo là việc xác định tỷ lệ đất ở trong dự án có quỹ đất hỗn hợp bị tắc nghẽn ở khâu chấp thuận chủ trương đầu tư. Cuối cùng là quy trình điều chỉnh quy hoạch chi tiết và thủ tục chấp thuận đầu tư kéo dài nhiều năm, làm mất chi phí cơ hội lớn của nhà đầu tư.
Đại diện HoREA nhấn mạnh, việc đưa các dự án lên Hệ thống 751 là bước nhận diện vi mô tốt. Tuy nhiên, để xử lý triệt để, TP.HCM cần vận dụng linh hoạt các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 của Quốc hội. Đồng thời, cán bộ thực thi cần được bảo vệ bằng các văn bản hướng dẫn rõ ràng, tránh tâm lý e ngại rủi ro khiến hồ sơ đùn đẩy qua lại giữa các sở, ngành.
Nhiều dự án và chủ đầu tư chờ tháo gỡ
Trên thực tế, danh mục các dự án tồn đọng tại TP.HCM điểm mặt nhiều tên tuổi lớn trong ngành địa ốc lẫn các dự án hạ tầng trọng điểm. Việc khơi thông các dự án này có ý nghĩa giải phóng nguồn vốn hàng chục nghìn tỷ đồng đang bị chôn chặt.
Đầu tiên là Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM do Tập đoàn Trung Nam làm chủ đầu tư. Dự án chống ngập quy mô gần 10.000 tỷ đồng theo hình thức BT này đã hoàn thành hơn 90% khối lượng thi công từ nhiều năm nay nhưng bị tạm ngừng do chưa hoàn tất thủ tục tái cấp vốn, xác định phương án thanh toán quỹ đất hoàn vốn cho nhà đầu tư và ký kết phụ lục hợp đồng gia hạn.
Thứ hai là chuỗi dự án của Tập đoàn Novaland, tiêu biểu như Khu phức hợp căn hộ Grand Manhattan tại Quận 1 và dự án căn hộ The Water Bay tại Thành phố Thủ Đức. Grand Manhattan gặp khó ở khâu hoàn tất nghĩa vụ tài chính và cấp phép xây dựng bổ sung, trong khi The Water Bay bị đình trệ nhiều năm do quá trình rà soát, thanh tra việc quản lý, sử dụng đất công và tính lại tiền sử dụng đất.
Thứ ba là các dự án của Tập đoàn Hưng Thịnh, điển hình như Moonlight Centre Point tại Bình Tân hay Lavita Thuận An. Vấn đề chủ yếu liên quan đến thủ tục cấp sổ hồng cho khách hàng do vướng khâu thẩm định giá đất để xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung của chủ đầu tư, cũng như điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc.
Thứ tư là nhóm các dự án khu dân cư chậm cấp giấy chứng nhận. Nhiều dự án phát triển nhà ở thương mại tại các quận ven và huyện ngoại thành do vướng quy hoạch hành lang cây xanh, giao thông hoặc chậm bàn giao hạ tầng kỹ thuật cho địa phương nên chưa thể hoàn thành thủ tục cấp sổ hồng cho cư dân.
Cuối cùng là dự án Saigon One Tower tại góc đường Tôn Đức Thắng - Hàm Nghi, Quận 1. Tòa tháp nằm ở vị trí đất vàng đắt giá này bị bỏ hoang hơn một thập kỷ do vướng vào quá trình xử lý nợ xấu, thi hành án và tranh chấp phức tạp giữa các bên liên quan.
Động lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế
Chiến dịch tổng rà soát dự án tồn đọng của TP.HCM không đơn thuần là câu chuyện giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp bất động sản, mà là mắt xích chiến lược trong bài toán điều hành kinh tế vĩ mô của thành phố.
Theo kế hoạch tăng trưởng, TP.HCM đặt mục tiêu GRDP đạt từ 10% trở lên. Để hiện thực hóa con số này, lộ trình tăng trưởng qua từng quý được phân bổ rất cụ thể: quý 3 phải đạt từ 11,07%, tổng 9 tháng đạt từ 9,43% và quý 4 phải bứt phá đạt từ 12,3%.
Nguồn lực bị "đóng băng" tại hàng nghìn dự án vướng mắc nếu được giải phóng sẽ tạo ra chuỗi tác động lan tỏa tích cực. Việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính tiền sử dụng đất từ các dự án sẽ mang lại nguồn thu trực tiếp hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách. Đồng thời, giải quyết vướng mắc pháp lý giúp doanh nghiệp tiếp cận lại nguồn vốn tín dụng ngân hàng, tái khởi động công trường, tạo việc làm và gia tăng nguồn cung nhà ở để hạ nhiệt thị trường.
Mệnh lệnh đã được phát ra với các mốc thời gian cụ thể. Sự thành bại của chiến dịch tổng rà soát lần này sẽ phụ thuộc lớn vào quyết tâm chính trị, sự phối hợp liên ngành thực chất và cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm của lãnh đạo TP.HCM. Việc đưa các dự án tồn đọng trở lại hoạt động chính là chìa khóa quan trọng nhất để khơi thông nguồn lực, tạo đà cho thành phố hoàn thành xuất sắc các mục tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra.
Hệ thống 751 được xây dựng để phục vụ việc rà soát, tổng hợp và theo dõi tình hình xử lý các dự án gặp khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài theo chỉ đạo của Chính phủ. Bộ Tài chính là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 751, có nhiệm vụ điều phối, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương cập nhật dữ liệu và đề xuất phương án tháo gỡ.
Tính đến ngày 31/7/2026, Hệ thống 751 đã ghi nhận 4.619 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc cần được rà soát, xử lý. Trong đó, 3.984 dự án đã được rà soát, phân loại; còn 635 dự án chưa hoàn thành việc rà soát, phân loại.
Việc đưa các dự án vào diện theo dõi trên Hệ thống 751 giúp các cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá cụ thể tình trạng từng dự án, xác định nhóm vướng mắc và phân công trách nhiệm xử lý, qua đó thúc đẩy quá trình khơi thông nguồn lực đất đai và đầu tư.
